EU đề xuất siết hạn ngạch nhập khẩu và áp thuế 50% ngoài hạn ngạch, khiến giá thép châu Âu có thể tăng 3,25% theo EC hoặc tới 30% theo bên mua; chi phí thuế quan 5–9 tỷ euro/năm.
Giá thép tại châu Âu đang đứng trước nguy cơ tăng mạnh khi Liên minh châu Âu (EU) thúc đẩy các biện pháp bảo hộ mới để bảo vệ năng lực sản xuất trong khối. Trong khi Ủy ban châu Âu ước tính mặt bằng giá thép trung bình có thể tăng khoảng 3,25% khi chính sách có hiệu lực, nhiều doanh nghiệp mua thép làm nguyên liệu lại cảnh báo mức tăng có thể lên tới 30%, kéo theo áp lực chi phí và giảm lợi thế cạnh tranh trên các thị trường xuất khẩu.
Theo thông tin được Reuters dẫn lại, một tổ chức vận động đại diện cho các ngành công nghiệp sử dụng thép tại châu Âu nhận định rằng những biện pháp bảo vệ được EU đề xuất—nhằm hạn chế tác động từ thép nhập khẩu—có thể khiến giá tăng nhanh và gây hệ lụy đáng kể cho các nhà sản xuất trong khu vực.
Tổ chức Các nhà Sử dụng Thép Châu Âu (European Steel Using Industries), đơn vị đại diện cho nhiều hiệp hội sản xuất từ ô tô, thiết bị gia dụng đến máy móc nông nghiệp, cho rằng chính sách bảo hộ ngành thép đang “đi quá xa” trong việc khoanh vùng bảo vệ thị trường nội khối. Tổ chức này kêu gọi các nhà hoạch định chính sách EU theo đuổi hướng tiếp cận thận trọng, cân bằng hơn trong quá trình xây dựng quy định; đồng thời nhấn mạnh các chính sách mới cần phản ánh đầy đủ những khó khăn mà khối doanh nghiệp tiêu thụ thép đang đối mặt.
Về nội dung đề xuất, Ủy ban châu Âu dự kiến cắt giảm gần một nửa hạn ngạch thép nhập khẩu được miễn thuế và áp thuế 50% đối với phần nhập vượt hạn ngạch. Mục tiêu của gói biện pháp là duy trì năng lực sản xuất thép trong EU và giảm rủi ro từ sự gia tăng nhập khẩu.
Các doanh nghiệp châu Âu sử dụng thép cho biết việc bảo vệ các nhà máy thép nội khối có thể khiến họ phát sinh thêm từ 5 tỷ euro đến 9 tỷ euro mỗi năm, tương đương 5,86–10,55 tỷ USD, dưới dạng chi phí thuế quan. Cùng với đó, sự khác biệt giữa dự báo của cơ quan quản lý (tăng khoảng 3,25%) và kỳ vọng của thị trường tiêu thụ (tăng tới 30%) đang làm dấy lên lo ngại về biến động giá đầu vào, đặc biệt ở các ngành phụ thuộc lớn vào thép.
Đáng chú ý, trong bối cảnh nhập khẩu tăng và chịu tác động từ các mức thuế của Mỹ, các nhà sản xuất thép tại EU hiện chỉ vận hành ở khoảng 67% công suất. Các biện pháp mới được thiết kế với kỳ vọng nâng tỷ lệ này lên khoảng 80%.
Theo đề xuất cụ thể, khối lượng thép nhập khẩu được miễn thuế sẽ được đặt ở mức 18,3 triệu tấn mỗi năm. Con số này thấp hơn 47% so với hạn ngạch năm 2024. Đồng thời, thuế ngoài hạn ngạch được nâng gấp đôi lên 50%. Ủy ban châu Âu và các quốc gia sở hữu ngành công nghiệp thép lớn nhất trong EU cho rằng lượng thép nhập khẩu miễn thuế nếu duy trì cao có thể gây tổn hại cho các nhà sản xuất trong nước.
Nhìn từ góc độ thị trường nguyên liệu, những thay đổi chính sách tại châu Âu thường lan tỏa sang chuỗi cung ứng toàn cầu, ảnh hưởng đến kế hoạch mua hàng, dự trữ và đàm phán của nhiều doanh nghiệp ở các khu vực khác. Tại Việt Nam, các đơn vị phân phối và tư vấn kỹ thuật cho nhóm thép hình, thép tấm và thép kết cấu công nghiệp cũng theo dõi sát diễn biến này để kịp thời cập nhật cho khách hàng. Với kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực phân phối từ năm 2009 và hệ thống tồn kho lớn, Thép Trần Long (358 Ngô Gia Tự, Long Biên, Hà Nội) thường xuyên cung cấp thông tin thị trường và tư vấn lựa chọn chủng loại phù hợp theo yêu cầu kỹ thuật, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước các biến động giá và chính sách thương mại quốc tế.
Từ nay đến khi các biện pháp được thông qua và triển khai, điểm đáng chú ý nhất vẫn là biên độ tăng giá thực tế sẽ nằm ở đâu giữa mức 3,25% theo ước tính của Ủy ban châu Âu và kịch bản 30% mà bên mua thép lo ngại. Điều này sẽ quyết định trực tiếp đến chi phí đầu vào, sức cạnh tranh và chiến lược sản xuất của hàng loạt ngành công nghiệp tại châu Âu trong thời gian tới.
