Xà gồ C là tiết diện thép tạo hình nguội dạng chữ C, thường được dùng trong hệ mái, vách hoặc các cấu kiện phụ theo bản vẽ. Khi đặt hàng, “C150” hay “C200” mới chỉ là tên rút gọn theo chiều cao danh nghĩa. Muốn xác định đúng sản phẩm phải đọc thêm bề rộng cánh, mép gấp nếu có, chiều dày, chiều dài, vật liệu/tiêu chuẩn, bề mặt và chi tiết gia công.
Xà gồ C được nhận diện bằng profile đầy đủ, không phải chỉ bằng C150 hay C200
Tiết diện C có một bụng, hai cánh hướng cùng một phía và có thể có lip/mép gấp ở đầu cánh. Chiều cao bụng thường là thông số được đưa vào tên thương mại, nhưng nó không đủ để xác định khối lượng hoặc đặc trưng tiết diện. C150 của hai nguồn khác nhau có thể khác bề rộng cánh, lip và chiều dày dù cùng cách gọi.
Vì vậy khi đọc catalogue hoặc bản vẽ nên giữ đầy đủ các kích thước hình học mà nhà sản xuất dùng: H cho chiều cao bụng, B cho cánh, C/lip cho mép gấp nếu có và t cho chiều dày. Nếu profile có hai cánh hoặc hai lip khác nhau thì cần ghi đúng từng giá trị thay vì ép về một ký hiệu đơn giản.
Điểm cần phân biệt là xà gồ C tạo hình nguội không đồng nghĩa với thép U cán nóng. Hình dạng nhìn gần giống chữ C/U nhưng phương thức sản xuất, chiều dày, bán kính góc, catalogue và mục đích thiết kế khác nhau. Không nên lấy barem của U cán nóng áp cho C purlin hoặc dùng tên “U/C” như hai cách gọi thay thế.
Nếu mục tiêu là so C với Z, xem bài so sánh xà gồ C và Z. Trang hiện tại chỉ giữ ownership về profile C và cách đọc nó.
Chiều dày, chiều dài và khối lượng xà gồ C phải đi cùng đúng profile
Chiều dày t là thông số có ảnh hưởng trực tiếp tới kg/m và đặc trưng tiết diện. Cùng C150 nhưng t=1,5 mm và t=2,5 mm là hai sản phẩm khác nhau; vì thế không thể có một barem duy nhất cho tên “C150”. Nếu catalogue có nhiều series, nên khóa cả H × B × lip × t trước khi quy đổi trọng lượng.
Chiều dài cũng phải lấy từ bản vẽ hoặc danh sách cắt. Không nên coi 6 m là chiều dài mặc định cho mọi xà gồ C. Nhiều dự án đặt theo kích thước cắt sẵn để phù hợp bước khung, mép mái hoặc chi tiết nối; khi đó chiều dài giao hàng chính là dữ liệu quan trọng trong RFQ.
Khối lượng danh nghĩa có thể được tính hoặc tra theo catalogue của đúng profile. Nhưng khi so hai nhà cung cấp, cần chắc rằng hai bên đang dùng cùng full section. Một báo giá có giá/kg thấp hơn nhưng profile mỏng hơn không phải cùng một mặt hàng để so trực tiếp.
Không dùng trọng lượng để suy khả năng chịu tải. Khả năng làm việc của C-section còn phụ thuộc hình học, vật liệu, khoảng cách, restraint, liên kết và tải của hệ đã được thiết kế.
Đột lỗ, cắt và bề mặt phải được khóa trước khi xà gồ C đi vào gia công
Với xà gồ C gia công sẵn, vị trí lỗ thường ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng lắp dựng. RFQ nên nêu đường kính lỗ, bước lỗ, khoảng cách từ đầu thanh tới tâm lỗ và mốc đo. Nếu có notch, cắt vát hoặc chi tiết đặc biệt, nên đính kèm drawing thay vì mô tả bằng câu ngắn.
Bề mặt cũng cần tách khỏi profile. Xà gồ C có thể là hàng đen, dùng coil mạ hoặc có hệ phủ khác tùy hồ sơ. Không nên dùng rule “ngoài trời bắt buộc mạ” hoặc tự suy coating designation từ từ khóa “mạ kẽm”. Loại lớp phủ, khối lượng lớp phủ hoặc yêu cầu bảo vệ phải theo specification của dự án.
Nếu vật liệu nền là coil mạ, các vị trí cắt/khoan sau gia công có thể cần xử lý theo quy trình áp dụng. Nếu hàng được sơn sau tạo hình, cần làm rõ phạm vi xử lý bề mặt và hệ sơn. Đây là các điều kiện gia công/thương mại riêng, không phải thuộc tính mặc định của chữ C.
Khi nhà cung cấp nhận cả cắt + đột lỗ, nên yêu cầu xác nhận dung sai gia công, mốc đo và bản vẽ shop nếu dự án có kiểm soát chặt. Không tự dùng một tolerance chung cho mọi nguồn.
Khi nhận xà gồ C, nên kiểm profile, chiều dày, chiều dài và lỗ gia công theo cùng một PO
Nhận hàng không nên chỉ đếm số cây. Trước hết kiểm đúng profile C và các kích thước chính; tiếp theo kiểm chiều dày, chiều dài và số lượng theo PO hoặc bản vẽ. Nếu hàng có đột lỗ, đối chiếu vị trí lỗ, đường kính, bước lỗ và hướng profile với drawing.
Tình trạng cong, xoắn, móp cánh/mép và bề mặt cũng cần được kiểm theo yêu cầu dự án. Tuy nhiên accept/reject không nên dựa trên một con số dung sai tự đặt; phải quay về tiêu chuẩn sản phẩm, catalogue, PO hoặc ITP được viện dẫn.
Nếu hồ sơ yêu cầu khả năng truy xuất, kiểm marking/nhãn bó, Heat/Lot và MTC phù hợp với vật liệu nguồn. C/O hoặc các chứng từ khác chỉ cần khi hợp đồng yêu cầu. Không nên coi “đủ CO/CQ” là điều kiện mặc định cho mọi đơn C purlin.
Khối lượng có thể được kiểm theo catalogue hoặc cân tùy điều kiện giao nhận. Nếu chênh với barem, trước tiên xác nhận có đang so đúng full profile và chiều dài hay không trước khi kết luận lô không đạt.
Khi nào nên chuyển từ bài xà gồ C sang category hoặc product C?
Khi câu hỏi còn là “C150 nghĩa là gì, chiều dày đọc ở đâu, profile cần những kích thước nào”, bài này là owner phù hợp. Nếu câu hỏi là “C hay Z khác nhau thế nào”, chuyển về comparison owner C–Z.
Khi hồ sơ đã khóa đúng C profile và mục tiêu là tìm hàng/giá, nên chuyển sang product xà gồ C hoặc danh mục thép xà gồ. Product giữ thông tin giao dịch; category giữ generic commercial intent.
Trang knowledge này không giữ bảng “nhịp bao nhiêu dùng C bao nhiêu”. Khoảng cách, chiều dày và profile phải theo bản vẽ/tính toán. Nhà cung cấp chỉ nên đối chiếu đúng vật tư, availability, gia công và điều kiện giao hàng sau khi thiết kế đã xác định yêu cầu.
Chuỗi dữ liệu nên gửi khi hỏi giá: C profile → H/B/lip → t → L → vật liệu/tiêu chuẩn → bề mặt → lỗ/gia công → số lượng → điểm giao → chứng từ.
Bảng kiểm RFQ xà gồ C trước khi chuyển sang trang sản phẩm
Người mua dễ báo nhầm khi chỉ gửi mã “C150” vì chiều cao, rộng cánh, mép gập và chiều dày có thể khác theo profile sản xuất. Hãy yêu cầu bản vẽ hoặc bảng quy cách của đúng nhà sản xuất trước khi chốt số lượng.
| Trường RFQ | Cần cung cấp |
|---|---|
| Profile | Chiều cao bụng, cánh, mép gập (nếu có), chiều dày danh nghĩa và dung sai |
| Vật liệu | Grade/tiêu chuẩn và loại bề mặt hoặc lớp mạ nếu chỉ định |
| Gia công | Chiều dài, cắt, đột lỗ, sơ đồ lỗ, dung sai, số lượng từng mã |
| Hồ sơ | BOQ, bản vẽ shopdrawing, chứng từ lô nếu hợp đồng yêu cầu |
Xem so sánh cách đọc xà gồ Z và sản phẩm xà gồ C để gửi quy cách cụ thể. Kết cấu và khả năng nối chồng vẫn do bên thiết kế xác nhận.
Câu hỏi thường gặp về xà gồ C
C150 có đủ để báo giá không?
Thường chưa. Cần thêm bề rộng cánh, lip nếu có, chiều dày, chiều dài và các yêu cầu vật liệu/bề mặt.
Xà gồ C có dùng thay thép U cán nóng được không?
Không nên tự thay. Hai nhóm khác phương thức sản xuất, hình học, catalogue và cách làm việc trong thiết kế.
Có thể chọn chiều dày xà gồ C theo nhịp mái không?
Không dùng một bảng chung. Chiều dày và profile phải theo tải, khoảng cách, liên kết và hồ sơ thiết kế.
Xà gồ C có bắt buộc mạ kẽm không?
Không. Bề mặt phải theo môi trường và specification của dự án.
