Liên đoàn Sắt thép Nhật Bản hoài nghi về hiệu quả chính sách cấp phép xuất khẩu thép của Trung Quốc từ 2026. Sản lượng thép Nhật giảm 3,2% xuống 80,33 triệu tấn – thấp nhất kể từ 1968.

Liên đoàn Thép Nhật Bản hoài nghi hiệu quả chính sách cấp phép xuất khẩu thép Trung Quốc

Kế hoạch áp dụng hệ thống cấp phép xuất khẩu thép của Trung Quốc từ năm 2026 đang nhận về nhiều ý kiến trái chiều từ giới chuyên gia quốc tế. Liên đoàn Sắt thép Nhật Bản đã lên tiếng bày tỏ sự hoài nghi về tính khả thi của biện pháp này trong việc kiểm soát lượng thép xuất khẩu và ổn định thị trường toàn cầu.

Nhật Bản đánh giá thấp hiệu quả chính sách cấp phép xuất khẩu thép

Theo thông tin từ Reuters, ông Tadashi Imai – Chủ tịch Liên đoàn Sắt thép Nhật Bản – đã có phát biểu tại cuộc họp báo ngày 25/12 rằng chính sách yêu cầu giấy phép xuất khẩu của Trung Quốc khó có thể đạt được mục tiêu kiểm soát khối lượng thép xuất ra thị trường quốc tế.

Theo đánh giá của ông Imai, biện pháp này chủ yếu tập trung vào việc kiểm tra chất lượng sản phẩm thép xuất khẩu, đặc biệt là hạn chế các sản phẩm thép kém chất lượng tràn ra thị trường. Tuy nhiên, nó không phải là giải pháp căn cơ để giải quyết vấn đề dư thừa công suất hay tác động tích cực đến việc phục hồi mặt bằng giá thép toàn cầu.

Trung Quốc – cường quốc sản xuất thép hàng đầu thế giới – dự kiến triển khai hệ thống cấp phép xuất khẩu vào năm 2026 nhằm quản lý chặt chẽ hơn hoạt động xuất khẩu mặt hàng này. Động thái được đưa ra trong bối cảnh lượng thép Trung Quốc đổ ra thị trường quốc tế tăng đột biến, gây ra làn sóng phản ứng mạnh mẽ và xu hướng áp dụng các biện pháp bảo hộ thương mại ngày càng gia tăng ở nhiều quốc gia.

Căng thẳng thương mại thép giữa các cường quốc

Vấn đề thép xuất khẩu của Trung Quốc đã trở thành điểm nóng trong quan hệ thương mại quốc tế. Nhật Bản nằm trong số những quốc gia lên án gay gắt các chính sách trợ cấp mà chính phủ Trung Quốc dành cho ngành thép trong nước.

Quan điểm của Nhật Bản cho rằng các khoản hỗ trợ này đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thép Trung Quốc mở rộng sản xuất vượt mức cầu, dẫn đến tình trạng dư thừa công suất trầm trọng. Hệ quả là thép Trung Quốc được bán ra thị trường quốc tế với mức giá cạnh tranh thấp, gây ảnh hưởng tiêu cực đến cán cân cung cầu và làm xấu đi điều kiện kinh doanh của toàn ngành thép toàn cầu.

Đối với các doanh nghiệp phân phối thép tại Việt Nam như Thép Trần Long – đơn vị có hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực cung cấp thép kết cấu công nghiệp tại thị trường miền Bắc – sự biến động của thị trường thép quốc tế luôn là yếu tố cần theo dõi sát sao để đưa ra chiến lược kinh doanh phù hợp và đảm bảo lợi ích tốt nhất cho khách hàng.

Triển vọng thị trường thép Nhật Bản trong năm tài khóa tới

Liên đoàn Sắt thép Nhật Bản đưa ra dự báo rằng nhu cầu tiêu thụ thép trong nước từ các ngành xây dựng và sản xuất trong năm tài khóa bắt đầu từ tháng 4/2026 sẽ duy trì ở mức ổn định, không có nhiều biến động so với năm hiện tại. Sản lượng thép thô cũng được kỳ vọng giữ nguyên mức sản xuất.

Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản trong tuần này đã công bố dự báo sản lượng thép thô của quốc gia này trong năm nay sẽ sụt giảm 3,2%, chỉ đạt 80,33 triệu tấn – mức thấp kỷ lục kể từ năm tài khóa 1968.

Con số này phản ánh những thách thức mà ngành thép Nhật Bản đang phải đối mặt trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt từ thép giá rẻ nhập khẩu và sự suy giảm nhu cầu nội địa.

Tác động từ chính sách thuế quan của Mỹ

Khi được hỏi về ảnh hưởng của các mức thuế mới do Mỹ áp dụng, ông Imai – kiêm nhiệm vị trí Chủ tịch Tập đoàn Nippon Steel – chia sẻ rằng mức thuế 50% đối với thép và 15% đối với hàng hóa Nhật Bản sẽ khiến lợi nhuận của công ty trong năm tài khóa hiện tại giảm khoảng 20 tỷ yen (tương đương 130 triệu USD).

Khối lượng thép xuất khẩu sang thị trường Mỹ cũng đã giảm một nửa so với cùng kỳ năm trước do tác động của chính sách thuế quan này.

Tuy nhiên, ông Imai cũng nhấn mạnh rằng tổng thể tác động, bao gồm cả ảnh hưởng gián tiếp từ mức thuế 15% áp lên ngành ô tô, vẫn ở mức thấp hơn so với những gì Nippon Steel từng dự kiến trong kịch bản xấu nhất.

Bài học cho thị trường thép Việt Nam

Những diễn biến trên thị trường thép quốc tế, đặc biệt là căng thẳng thương mại giữa các cường quốc, mang đến nhiều bài học quan trọng cho ngành thép Việt Nam. Các doanh nghiệp trong nước cần chủ động theo dõi sát sao các chính sách thương mại toàn cầu để điều chỉnh chiến lược kinh doanh kịp thời.

Với các đơn vị phân phối như Thép Trần Long tại 358 Ngô Gia Tự, Long Biên, Hà Nội, việc duy trì lượng hàng tồn kho lớn và đa dạng hóa nguồn cung ứng là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo khả năng cung cấp ổn định cho các dự án xây dựng và công trình công nghiệp, bất kể biến động của thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh thép Trung Quốc tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường xuất khẩu toàn cầu, các doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung vào chất lượng sản phẩm, dịch vụ tư vấn kỹ thuật chuyên nghiệp và xây dựng mối quan hệ bền vững với khách hàng để tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.

Chính sách cấp phép xuất khẩu của Trung Quốc dù có hiệu quả hay không cũng sẽ tác động nhất định đến dòng chảy thép toàn cầu trong thời gian tới. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp thép Việt Nam cần linh hoạt trong chiến lược kinh doanh, sẵn sàng thích ứng với những thay đổi của thị trường để duy trì hiệu quả hoạt động và phục vụ tốt nhất nhu cầu của khách hàng trong nước.