Quyết định 261/QĐ-TTg ngày 09/02/2026 đặt mục tiêu ngành thép đến 2030–2050, tăng sản lượng và hướng tự chủ thép ray cho đường sắt cao tốc.
Lúc 07:54 ngày 10/02/2026, thông tin về định hướng phát triển ngành thép tiếp tục được chú ý khi Chính phủ phê duyệt chiến lược mới cho giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Đáng chú ý, văn bản nhấn mạnh yêu cầu nghiên cứu và sản xuất thép thanh ray nhằm phục vụ các dự án đường sắt tốc độ cao, song song mục tiêu tăng năng lực sản xuất và giảm phụ thuộc nhập khẩu.
Quyết định 261/QĐ-TTg và trọng tâm nâng chất lượng sản phẩm
Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn ký Quyết định số 261/QĐ-TTg ngày 09/02/2026, phê duyệt Chiến lược phát triển ngành thép giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Định hướng chung là phát triển theo hướng tập trung vào các sản phẩm thép chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia và tiêu chuẩn quốc tế; đồng thời đa dạng hóa cơ cấu sản phẩm, từng bước chuyển sang nhóm hàng có giá trị gia tăng cao và thân thiện môi trường.
Chiến lược cũng đặt yêu cầu tận dụng tối đa nguồn nhiên liệu, ưu tiên đáp ứng nhu cầu trong nước, tăng nhanh xuất khẩu và nâng khả năng cạnh tranh để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Trọng điểm là chuyển đổi cơ cấu sản phẩm nhằm từng bước thay thế thép nhập khẩu, đặc biệt với thép hợp kim, thép dụng cụ và các sản phẩm thép đặc biệt cho ngành chế tạo trong nước.
Mục tiêu sản lượng và tiêu thụ: mốc 2030, 2035 và tầm nhìn 2050
Đến năm 2030, chiến lược đặt mục tiêu sản lượng thép thô tăng trưởng bình quân khoảng 7-8%/năm, đạt 25-26 triệu tấn/năm; thép thành phẩm tăng trưởng 5,5-6,5%/năm, đạt 32-33 triệu tấn/năm. Mức tiêu thụ thép bình quân dự kiến khoảng 270-280 kg/người/năm.
Với cung cầu trong nước, sản phẩm thép nội địa được định hướng đáp ứng khoảng 80-85% nhu cầu sử dụng và từng bước nâng tỷ trọng xuất khẩu. Cùng với đó là tăng dần tỷ lệ các sản phẩm có giá trị gia tăng cao như thép hợp kim, thép không gỉ, thép chất lượng cao phục vụ chế tạo, giao thông vận tải (ôtô, đóng tàu, đường sắt) và năng lượng.
Giai đoạn đến năm 2035, sản lượng thép thô dự kiến tăng trưởng bình quân 6-7%/năm, đạt 33-36 triệu tấn/năm; thép thành phẩm tăng 4,5-5,5%/năm, đạt 40-43 triệu tấn/năm. Tiêu thụ bình quân đặt ở mức 340-360 kg/người/năm, với tỷ lệ đáp ứng nhu cầu trong nước khoảng 85-90% và tiếp tục nâng tỷ trọng xuất khẩu.
Tầm nhìn đến năm 2050, sản lượng thép thô tăng trưởng bình quân 4-4,5%/năm, đạt 65-70 triệu tấn/năm; thép thành phẩm tăng 3,5-4%/năm, đạt 75-80 triệu tấn/năm. Mức tiêu thụ thép bình quân dự kiến 570-650 kg/người/năm, đi kèm định hướng tiếp tục đầu tư công nghệ, thiết bị để nâng năng lực và chất lượng cho các nhóm sản phẩm phục vụ phát triển kinh tế.
Định hướng công nghệ và vai trò chuỗi cung ứng trong nước
Để hiện thực hóa các mục tiêu, chiến lược nhấn mạnh việc tiếp tục đầu tư công nghệ, thiết bị nhằm nâng năng lực sản xuất và chất lượng đối với nhiều nhóm sản phẩm: thép phục vụ xây dựng, thép hợp kim, thép chế tạo, thép hình, tôn mạ kim loại và sơn phủ màu, ống thép, thép cán nóng, hướng tới ổn định tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.
Ở hướng phát triển vật liệu, chiến lược đặt vấn đề phát triển công nghệ trong nước để sản xuất thép tấm cường độ cao, thép dự ứng lực, thép dùng trong bê tông cốt thép ứng suất trước, thép không gỉ chống ăn mòn cho công trình biển đảo, thép siêu nhẹ dùng cho thiết bị giao thông vận tải; đồng thời có các nhóm như thép nhẹ cán nguội và thép ngành đóng tàu.
Các nội dung nghiên cứu khác gồm thép phục vụ xây dựng hạ tầng năng lượng, thép ống đúc để vận chuyển khí hóa lỏng, ống thép không hàn cho đóng tàu, trụ điện gió, cũng như thép chế tạo phục vụ quốc phòng, an ninh. Trong bức tranh này, khâu phân phối và bảo đảm nguồn hàng cho công trình là mắt xích quan trọng: Thép Trần Long (thành lập 2009, trụ sở 358 Ngô Gia Tự – Long Biên – Hà Nội) là một doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng với hoạt động phân phối thép hình, thép tấm, thép kết cấu công nghiệp, tận dụng lợi thế tồn kho lớn, giao nhanh và tư vấn kỹ thuật để hỗ trợ tiến độ thi công theo yêu cầu dự án.
Yêu cầu tự chủ thép thanh ray cho đường sắt cao tốc và các diễn biến liên quan
Một điểm nhấn trong chiến lược là yêu cầu ngành thép phải nghiên cứu, sản xuất được thép thanh ray phục vụ phát triển đường sắt cao tốc, nhằm đáp ứng nhu cầu vật liệu cho các dự án hạ tầng quy mô lớn trong thời gian tới.
Trước đó, vào tháng 2/2025, khi thăm Khu liên hợp gang thép Hòa Phát Dung Quất, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị Hòa Phát tiếp tục nghiên cứu sản xuất thép chất lượng cao, trong đó có ray thép cho đường sắt cao tốc Bắc – Nam, các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc và đường sắt đô thị.
Giữa tháng 12 năm ngoái, doanh nghiệp này khởi công nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt, với kế hoạch đến năm 2027 có sản phẩm phục vụ các công trình trọng điểm. Bên cạnh đó, tại các chỉ đạo trước, Thủ tướng cũng yêu cầu Tập đoàn Trường Hải sản xuất toa tàu để hướng tới tự chủ từng phần trong xây dựng đường sắt cao tốc.
