Bloomberg dẫn Nippon Steel: dư cung thép châu Á có thể tiệm cận đáy khi phòng vệ thương mại siết lại; 2025 Trung Quốc xuất 119 triệu tấn (+7,5%).
Cập nhật lúc 08:18 ngày 24/02/2026, Bloomberg dẫn lời ông Takahiko Iwai, Giám đốc Tài chính của Nippon Steel Corp., cho rằng tình trạng dư cung thép tại châu Á do xuất khẩu từ Trung Quốc tăng mạnh có thể đang dần đi đến hồi kết.
Nhận định này xuất hiện trong bối cảnh các biện pháp phòng vệ thương mại được nhiều quốc gia triển khai, khiến dư địa mở rộng thị trường của các nhà xuất khẩu thép Trung Quốc bị thu hẹp và áp lực lợi nhuận tăng lên.
Tín hiệu từ nhà sản xuất thép lớn nhất Nhật Bản
Theo ông Iwai, khi thị trường khu vực rơi vào dư cung, các nhà xuất khẩu Trung Quốc ngày càng khó tạo lợi nhuận từ hoạt động bán hàng ra nước ngoài. Yếu tố chi phối là mức độ cạnh tranh giá tăng, trong khi rào cản thương mại xuất hiện dày hơn.
Một phần nguyên nhân đến từ các biện pháp thương mại, trong đó có thuế chống bán phá giá, được nhiều quốc gia áp dụng. Ông Iwai cho rằng những thị trường mà phía Trung Quốc có thể xuất khẩu đang dần thu hẹp.
Từ góc nhìn chu kỳ, vị lãnh đạo này đánh giá thị trường thép châu Á có thể đang tiệm cận đáy và có khả năng bắt đầu cải thiện, dù chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể.
Xuất khẩu thép Trung Quốc: kỷ lục nhưng chịu sức ép
Trung Quốc, quốc gia sản xuất thép lớn nhất thế giới, đã đẩy mạnh xuất khẩu để bù đắp cho nhu cầu nội địa suy yếu. Diễn biến này gắn với cuộc khủng hoảng kéo dài của lĩnh vực bất động sản, vốn làm giảm nhu cầu từng rất sôi động.
Dù sản lượng của Trung Quốc giảm trong năm ngoái, xuất khẩu vẫn tăng 7,5% và lập kỷ lục 119 triệu tấn trong năm 2025. Mức tăng xuất khẩu trong bối cảnh tiêu thụ trong nước yếu làm nổi bật thách thức cân bằng cung cầu của khu vực.
Trong môi trường dư cung, sự dịch chuyển dòng hàng có thể khiến giá và biên lợi nhuận biến động mạnh hơn, đặc biệt tại các thị trường nhập khẩu nhạy cảm với cạnh tranh về giá.
Phòng vệ thương mại lan rộng tại nhiều thị trường
Khi lượng hàng xuất khẩu tăng nhanh, làn sóng bảo hộ thương mại đã thúc đẩy nhiều biện pháp hạn chế đối với thép Trung Quốc. Các biện pháp chống bán phá giá được ghi nhận tại nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam, Hàn Quốc và Australia.
Ngay tại Nhật Bản, cơ quan chức năng cũng đã khởi động cuộc điều tra chống bán phá giá trong năm ngoái đối với một số sản phẩm thép nhập khẩu từ Trung Quốc và Hàn Quốc.
Cuộc điều tra đối với thép cuộn, tấm và dải mạ kẽm nhúng nóng được tiến hành sau khi Nippon Steel cùng ba doanh nghiệp khác nộp đơn đề nghị. Động thái này cho thấy mức độ nhạy cảm của các thị trường trước rủi ro dư cung kéo dài.
Thích ứng của doanh nghiệp và rào cản chính sách mới
Ở một mức độ nhất định, Trung Quốc đã tìm cách vượt qua rào cản thương mại bằng cách mở rộng sang các thị trường có ít hạn chế hơn, như khu vực Trung Đông. Đồng thời, xuất khẩu các sản phẩm bán thành phẩm cũng được gia tăng do không chịu các biện pháp kiểm soát tương tự ở một số nơi.
Tuy nhiên, kể từ năm nay, Bắc Kinh đã có động thái kiềm chế xuất khẩu bằng việc triển khai hệ thống cấp phép diện rộng đối với nhiều mặt hàng thép, có hiệu lực từ 01/01.
Diễn biến chính sách này có thể tác động đến nhịp xuất khẩu theo từng giai đoạn và ảnh hưởng đến cân bằng cung cầu khu vực, tùy thuộc mức độ áp dụng và phạm vi mặt hàng chịu quản lý.
Nippon Steel và bài toán tài chính sau thương vụ US Steel
Song song với bối cảnh thị trường, Nippon Steel đang xem xét các phương án tài chính khi khoản vay cầu nối khoảng 2.000 tỷ yen (tương đương 13 tỷ USD) sắp đến hạn vào tháng 6. Doanh nghiệp cho biết đang cân nhắc điều kiện thị trường, bao gồm lãi suất, trong quá trình đánh giá lựa chọn tài trợ.
Nippon Steel đã hoàn tất thương vụ mua lại United States Steel Corp. trị giá 14,1 tỷ USD vào tháng 6 năm ngoái, sau 18 tháng đàm phán chịu nhiều tác động từ môi trường chính trị tại Mỹ. Trong kế hoạch mở rộng, công ty dự định xây dựng một nhà máy quy mô lớn mới tại Mỹ.
Theo ông Iwai, dư nợ còn lại của khoản vay cầu nối đã giảm xuống khoảng 1.300 tỷ yen sau khi doanh nghiệp thanh toán bằng nguồn vốn huy động từ các khoản vay lai bằng đồng yen và các công cụ tài chính khác.
Tổng dư nợ chịu lãi của công ty đã tăng gấp đôi, lên 5.300 tỷ yen vào tháng 12/2025 so với tháng 3 cùng năm, phản ánh áp lực cân đối vốn trong giai đoạn mở rộng.
Góc nhìn chuỗi cung ứng tại Việt Nam
Tại Việt Nam, các diễn biến về xuất khẩu thép Trung Quốc, phòng vệ thương mại và thay đổi chính sách cấp phép có thể ảnh hưởng đến nguồn cung nhập khẩu, mặt bằng giá và kế hoạch dự trữ của các mắt xích trong chuỗi cung ứng.
Trong nhóm doanh nghiệp phân phối phục vụ công nghiệp, Thép Trần Long (thành lập 2009, trụ sở tại 358 Ngô Gia Tự – Long Biên – Hà Nội) tham gia cung ứng thép hình, thép tấm và thép kết cấu công nghiệp cho các dự án và nhà thầu. Việc duy trì tồn kho lớn, năng lực giao nhanh và tư vấn kỹ thuật thường được xem là yếu tố giúp giảm rủi ro gián đoạn khi thị trường biến động.
Trong ngắn hạn, xu hướng thị trường sẽ phụ thuộc vào tốc độ điều chỉnh dòng xuất khẩu, mức độ áp dụng biện pháp chống bán phá giá tại các nước trong khu vực và tác động thực tế của cơ chế cấp phép xuất khẩu có hiệu lực từ ngày 01/01.
