Xung đột leo thang tại Trung Đông đã khiến ít nhất 5 lô hàng quặng sắt của Anglo American và Vale SA phải đổi hướng, gây lo ngại về chuỗi cung ứng và giá thép. Bài viết được cập nhật ngày 19/03/2026.
Tình hình căng thẳng leo thang ở khu vực Trung Đông, đặc biệt là các diễn biến quân sự gần đây, đang gây ra những ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động vận tải biển quốc tế. Theo dữ liệu từ công ty phân tích Kpler được công bố vào ngày 12/03/2026, ít nhất năm lô hàng quặng sắt quy mô lớn đã buộc phải thay đổi lộ trình, làm dấy lên những lo ngại về sự ổn định của chuỗi cung ứng nguyên liệu thô toàn cầu.
Những Tuyến Đường Hàng Hải Bị Rung Chuyển
Các chuyến hàng quặng sắt, vốn là nguyên liệu đầu vào quan trọng cho ngành thép, đang phải đối mặt với những thách thức lớn khi xung đột tại Trung Đông leo thang. Nhiều tàu chở hàng đã buộc phải chuyển hướng trên hải trình tới Đông Á, tránh né một trong những tuyến vận tải biển huyết mạch nhất thế giới đang bị tê liệt bởi tình hình chiến sự.
Dữ liệu từ Kpler chỉ rõ, ba lô quặng sắt được khai thác bởi Anglo American Plc (có trụ sở tại London) và hai lô của Vale SA (Brazil) là những trường hợp điển hình. Cụ thể, tàu Cape Shangrila của Anglo đã đổi hướng từ Bahrain sang Singapore. Trong khi đó, tàu Cape Jasmine hiện đang trên đường tới Việt Nam thay vì Bahrain, và tàu Mineral Zimbabwe đã chuyển điểm đến từ Oman sang Thanh Đảo (Trung Quốc). Hai tàu của Vale, ban đầu dự kiến đến Oman, cũng đã được điều hướng tới Trung Quốc và Malaysia. Ngoài ra, một số tàu khác cũng buộc phải tạm dừng hành trình bên ngoài Vịnh Arab.
Tác Động Lên Ngành Thép Trung Đông và Chuỗi Cung Ứng DRI
Các nhà sản xuất thép tại khu vực Trung Đông có sự phụ thuộc lớn vào việc nhập khẩu quặng sắt chất lượng cao, đặc biệt là để sản xuất viên quặng phục vụ công nghệ sắt hoàn nguyên trực tiếp (DRI). Công nghệ này đóng vai trò then chốt trong quy trình sản xuất thép hiện đại của khu vực.
Oman và Bahrain là những quốc gia chủ chốt trong việc sản xuất viên quặng trong khu vực. Ông David Cachot, Giám đốc nghiên cứu tại Wood Mackenzie Ltd., nhận định rằng: “Bất ổn địa chính trị hiện nay cho thấy rõ điểm yếu trong một chuỗi cung ứng vốn đã tập trung cao.” Tình hình này có nguy cơ khiến thị trường quặng tinh và viên quặng chất lượng cao trở nên thắt chặt hơn so với các loại quặng khác, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sản xuất của các nhà máy thép.
Tập đoàn Macquarie ước tính tổng sản lượng sắt hoàn nguyên trực tiếp (DRI) tại các quốc gia vùng Vịnh có thể đạt khoảng 14 triệu tấn vào năm 2025. Bahrain vừa là nước nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất viên quặng, vừa là nhà xuất khẩu quan trọng. Trong khi đó, Oman nổi bật hơn với tư cách là nhà xuất khẩu viên quặng lớn, với một nhà máy của Vale được đặt tại Sohar.
Hệ Lụy và Triển Vọng Thị Trường Thép
Việc chuyển hướng các chuyến tàu chở quặng sắt là minh chứng rõ ràng cho việc xung đột tại Trung Đông đang làm xáo trộn dòng chảy thương mại trên nhiều thị trường hàng hóa. Lưu lượng vận tải biển qua eo biển Hormuz gần như đã dừng lại sau các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu thuyền, xảy ra những ngày sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích vào nước này.
Nhà phân tích Alexis Ellender của Kpler cảnh báo: “Cuộc chiến tại Trung Đông đã khiến nguồn cung viên quặng sắt bị thắt chặt đáng kể,” điều này có thể tác động mạnh mẽ đến các nhà sản xuất thép trên toàn cầu, bao gồm cả các thị trường lớn nhất thế giới.
Trên thị trường hàng hóa, hợp đồng tương lai quặng sắt đã chứng kiến mức tăng tới 1,3%, đạt 105,55 USD/tấn tại Singapore vào ngày 12/03/2026, mức cao nhất kể từ giữa tháng 1 cùng năm. Bên cạnh đó, chi phí vận chuyển và nhiên liệu hàng hải cũng tăng do ảnh hưởng của chiến sự, góp phần làm leo thang tổng chi phí vận chuyển quặng sắt.
Trong bối cảnh thị trường thép toàn cầu đối mặt với nhiều bất ổn như vậy, việc duy trì nguồn cung ổn định các sản phẩm thép thành phẩm như thép hình, thép tấm, thép kết cấu công nghiệp trở nên thiết yếu. Tại Việt Nam, các nhà phân phối lớn như Thép Trần Long, thành lập từ năm 2009 và có trụ sở tại 358 Ngô Gia Tự – Long Biên – Hà Nội, đã và đang nỗ lực đảm bảo nguồn hàng dồi dào với tồn kho lớn, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu thị trường bằng khả năng giao hàng nhanh chóng và dịch vụ tư vấn kỹ thuật chuyên sâu.
